έξη / έξι

θυμάμαι μια συζήτηση που είχα με μια φιλόσοφο σχετικά με τα παιδιά και τη σημασία μιας αριστοτελικής έννοιας έξεως κατά την οποία εισάγουμε ορισμένες εθιμικές έννοιες στην καθημερινότητα των παιδιών με σκοπό την εξοικείωσή τους με την εθιμική μας συνήθεια (ας μην θεωρηθεί ταυτολογία αυτή)… η συζήτηση αφορούσε συγκεκριμένα την έννοια της τιμωρίας… είχα εξηγήσει ότι προσπαθούμε να εμπεδώσουμε έναν ‘τρόπο’ να σκεφτόμαστα άρα προσπαθούμε να εμπεδώσουμε μια συνήθεια δίχως να απαιτούμε από το παιδί να στοχαστεί την πράξη και τις συνέπειές της… αρκεί να εισαγάγουμε το παιδί στην έννοια της συνέπειας μετά από μια πράξη – κι αυτό είναι συνήθειο*… η φιλόσοφος είχε εκφράσει την απογοήτευσή της διότι ‘αυτό’ είπε ‘της φέρνει στο νου εμπειρικές φιλοσοφικές απόψεις όπου ο άνθρωπος συνηθίζει να είναι άνθρωπος’… στον αντίποδα, υποθέτω, θα πρέπει να αναζητήσουμε το ‘φυσικό φως’ του ανθρώπινου νου ή λογικού ή λόγου (ας μην μαλώσουμε για τα ονόματα)… αυτό όμως είναι αδύνατο: ο ανθρώπινος Λόγος είναι πρώτιστα δύναμη η οποία θα πρέπει να εκφραστεί… αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να απαιτήσουμε την έκφραση της δύναμης από ένα παιδί… όμως και η ίδια η αντίρρηση στην ‘έξη’ οδηγεί σε επιπλέον δυσκολίες: αν σκεφτούμε με εγελιανούς όρους ή ακόμη και με όρους Wittgenstein (που η φιλόσοφος αναγνωρίζει ως ‘δάσκαλο’ άρα μάλλον δεν τον γνωρίζει καθόλου διότι ο Wittgenstein απεχθανόταν τη διδασκαλία με αυτήν την έννοια) τη σημασία του εθιμικού ως προπλάσματος ανασυγκρότησης κάθε εννοιολόγησης – χωρίς να ανάγουμε κατ’ ανάγκη την εννοιολόγηση στο εθιμικό διότι θα πρέπει να σκεφτούμε ότι όλοι οι ορίζοντες, εδώ το εθιμικό και η έννοια, είναι φυσικά διασυνδεδεμένοι αλλά παραμένουν αυτόνομοι, και, σε κάθε περίπτωση, η σχέση τους δεν μπορεί να είναι αιτιώδης – τότε θα οδηγηθούμε στην σκέψη ότι ο ανθρώπινος λόγος θα πρέπει να ωριμάσει ή να διέλθει μέσα από τις εμπειρίες (του) προκειμένου να νοήσει είτε ορθολογικά είτε μη ορθολογικά είτε οτιδήποτε… άρα δεν μπορούμε να απαιτήσουμε από ένα παιδί να συλλάβει την έννοια και τη σημασία της ευθύνης / καταλογισιμότητας στην ηθική και το δίκαιο… μπορούμε παρόλα αυτά να εισαγάγουμε στην καθημερινότητά του την έννοια της συνέπειας και με αυτόν τον τρόπο να αποκαλύψουμε μια κυρίαρχη αντίληψη στο εθιμικό – και όχι μόνο – δίκαιό μας… το ‘φυσικό φως’ ή θα ανατείλει ή δεν θα ανατείλει: δεν μπορούμε όμως να απαιτούμε να λάμψει προτού γνωρίσει ότι είναι ‘φως’…

*συνήθειο: η διευκρίνιση είναι εδώ ότι για το παιδί μόνον ως συνήθεια μπορεί να έχει σημασία – όχι ως έννοια… ως έννοια έχει σημασία για τον ενήλικο…

Gaf y La Estrella De La Muerte

mexicone

υπεράνθρωποι και υπάνθρωποι

κάποιοι μοιάζουν υπεράνθρωποι… ψηλότεροι και δυνατότεροι από αυτό που είναι… μοιάζουν να έχουν γιγάντια διάσταση… αεικίνητοι… βράχοι… μέσα στη φευγαλέα ματιά ενός περαστικού όλοι μοιάζουν υπεράνθρωποι… ή πάλι: υπάνθρωποι… μικρότεροι και αδύναμοι… ζαρωμένοι σε μια γωνία… κατώτεροι κάθε περίστασης… και οι πραγματικές τους διαστάσεις; όταν δεν είσαι πια υπεράνθρωπος… ούτε υπάνρθωπος… όταν απλώνεις απλά το χέρι σου ή σε κρατάει από τον δείκτη το μικροσκοπικό της χέρι και σε σέρνει ώστε να δεις… τι να δεις;

Gras/Benjamin

όλα ήταν για τον νάνο της ιστορίας και τον τυμπανιστή του Γκρας… αλλά ούτως ή άλλως αυτό δεν συμβαίνει πάντοτε; κάποιος άλλος και όχι εσύ, έτσι λες τουλάχιστον, περπατάει μέσα στην ιστορία (Σημ. αυτό αξίζει τον κόπο να ειπωθεί, ίσως δηλαδή, πώς ο Benjamin αναζητώντας το πλέον συγκεκριμένο και πρό-χειρο, σκαρφίστηκε μεγάλες αφηγήσεις που απλώς χρησιμοποίησαν λογοτεχνικές διαστροφές, όπως η προσωποποίηση, προκειμένου να συγκαλύψει τον αφηρημένο στοχασμό πίσω από το πρόσωπο ενός νάνου)… έξω από την Σημ.: αυτό δεν κάνουμε όλοι όμως;! κι αν την ιστορία δεν την κίνησε ο νάνος ή το ταμπούρλο του; αν ήταν εκείνος ο φόβος από τον οποίο έτρεξες για να σωθείς; ούτε αυτό… εξάλλου ‘η ιστορία δεν κινείται’ – εσύ θα διασχίσεις…

… ψαχουλεύεις τις ντουλάπες με ανησυχία μήπως και μέσα βρεθεί τελικά εκείνη η χαμένη μαύρη μάγισσα που σε τρομοκρατούσε μικρό… αργά ή γρήγορα φυσικά και θα πρέπει να μεγαλώσεις… μοιάζεις μεγάλος αλλά εκείνη η μαύρη μάγισσα δεν θα σε αφήσει τόσο εύκολα να ησυχάσεις – αν υποθέσουμε ότι ησυχάζουμε μεγαλώνοντας και δεν αγριεύουμε περισσότερο… εγώ, μιλώντας για μένα δηλαδή, μάλλον αγριεύω…

Svarta Stugan

sVaRta sTugaN

ελάσσον και μείζον

όλοι λένε ‘μην χάνεσαι στη λεπτομέρεια’ / ακούγεται: ‘κοίτα τη μεγάλη εικόνα, το δάσος’ / εγώ θα πω: κοίταξε το δέντρο, κάθε δέντρο κάθε φορά, γιατί δίχως τα δέντρα δεν υπάρχει το δάσος… κοίταξε το ελάχιστο και μέσα στο ελάχιστο να βλέπεις και το μέγιστο / κοίταξε το ασήμαντο και δες ότι μέσα εκεί βρίσκεται το σημαίνον / ψάξε στη λεπτομέρεια κι εκεί μέσα ανακάλυψε τη μικρογραφία του κόσμου, σαν άλλη μονάδα / ξέρω: είναι δύσκολο / συνήθως είναι πιο βολικό να ξεμπερδεύεις με τα ελάχιστα και να υπερίπτασαι στα μέγιστα – λες και αυτά είναι τα πλέον συγκεκριμένα / αλλά εδώ οι διαστάσεις είναι άδικες: μέσα στο ένα θα συναντήσεις το άλλο και μέσα στο άλλο το ένα / σαν άλλη μονάδα: δες κάθε μονάδα σαν τη μοναδική μικρογραφία όλου του σύμπαντος – απλά: κοιτάζουμε μέσα από άλλες προοπτικές (για αυτό θα επιστρέψω)

νομή νόμος νομάς

ανοικτό το ερώτημα:

δεσμεύεσαι από τον νόμο; τηρείς τον νόμο ή απλώς φοβάσαι τον νόμο; κι αν δεν τηρείς τον νόμο χρησιμοποείς τον νόμο κατά το δοκούν; σε αυτήν την περίπτωση, είναι ακόμη νόμος;

(η απάντηση δεν είναι προφανής και δεν θα πρέπει να είναι μονολεκτική – εκτός κι αν συνοδεύεται από θεμελίωση διότι το μοναδικό πράγμα που θεμελιώνεται είναι η ανθρώπινη πράξη)

indignu /Odyssea/

indignu

ειρωνεία

ο σκεπτικός μοιάζει σαν δυστυχισμένη συνείδηση: δεν μπορεί να πιστέψει… σε τίποτα… θυμίζει τον είρωνα Σωκράτη του νεαρού Kierkegaard… την άπειρη αρνητική ανησυχία που μεταμφιέζεται με τα ενδύματα της εποχής της για να αποκαλυφθεί απλά η κενότητά τους… ταυτόχρονα δεν προσβλέπει πουθενά… δεν αντιπροτείνει… είναι η παραδοξότητα του ειδώλου που συνειδητοποιείς ότι είναι απλά αντανάκλαση – κενό / τίποτα… η ανοίκεια οικειότητα… ή η οικεία ανοικειότητα… αυτή η ειρωνεία εδώ προσβλέπει σε τίποτα υψηλό / απόκοσμη εγκοσμιότητα… αυτό που λείπει είναι πάντοτε η πίστη… με αυτήν τη σκέψη μπορούμε να σκεφτούμε γιατί δεν γράφει ο ίδιος ο σκεπτικός… συχνά δε γιατί δεν μιλάει… έχοντας προφανώς εναγκαλιστεί με την αντινομική φύση της αυτο-αναιρούμενης γραφής ή ομιλίας ή αλλιώς ζώντας έτσι φοβάται τους μαθητές ή τη μαθητεία… αυτός είναι ο μόνος φόβος…

ef

live your grises

το πιο ανησυχητικό θα είναι μάλλον όταν θα απαιτηθεί ξανά να καταστεί συγκεκριμένη, ή πιο συγκεκριμένη, η οικονομία (ας μην ξεχνάμε ότι η πρώτη κρίση (!) ξέσπασε όταν η οικονομία συναντήθηκε με τον κλάδο (!) της στέγασης (!)) / προς το παρόν το πιο συγκεκριμένο που συναντά είναι τα σώματα των ανθρώπων (και δεν μιλάω για τις μαζικές (!) κινητοποιήσεις) /

the early / like a villain