Archive for the ‘Kant’ Category

συνηθίζουμε να λέμε στα παιδιά πώς οι πράξεις τους έχουν αντίκτυπο και στους άλλους / άμεσο ή έμμεσο / κι εξηγούμε συνήθως τι συμβαίνει αν ή τι θα συμβεί αν… / ο αντίκτυπος συνήθως είναι πρόσκαιρος / ένα κλάμα / μια παρεξήγηση / μια αψιμαχία / μια απογοήτευση / ένας αποκλεισμός / πρόσκαιρος είπα / δεν είπα μικρός / θα περίμενες πως κι οι ενήλικες είναι σε θέση να το αντιληφθούν αυτό / ότι δηλαδή και οι δικές τους πράξεις έχουν αντίκτυπο / πόσο μάλλον όταν τα μεγέθη και η δύναμη αυξάνει με ιλιγγιώδη ρυθμό / θα περίμενες ότι αυτό επικαλείται την κοινή λογική – που τόσο λοιδορούν οι ορθολογικοί και τόσο κακομεταχειρίζονται οι εμπειρικοί / κι όμως… / δεν ισχύει / φυσικά η άμεση σύνδεση της πράξης με τη συνέπειά της, όπως συμβαίνει στις μικρές ηλικίες, εξαφανίζεται στον κόσμο των ενηλίκων / η συνέπεια μιας πράξης γίνεται σενάριο / κατασκευασμένο γεγονός / ψέμα / αμελητέα ποσότητα / αναγκαίο κακό / παράπλευρη απώλεια / κόστος / έτσι η συνέπεια δεν είναι πια ορατή / σε αυτόν / αυτήν / αυτούς /αυτές που πράττουν / κι έτσι η συνέπεια υποχωρεί (όπως και η σημασία της ευθύνης αλλά και η δυνατότητα ενός αναστοχασμού: διαλύεται η έννοια της αιτιότητας και αντικαθίσταται – όπως απαιτεί εξάλλου και η σύγχρονη επιστήμη – από την πιθανότητα (εκτός κι αν σε πιάσουν επί τω έργω… σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να στοιχειοθετηθεί μια σύνδεση πράξης και συνέπειας / πρόσκαιρα βεβαίως) / έτσι η πράξη, αν και έχει συνέπειες, συνδέεται με ένα σύνολο πιθανών συνεπειών που επιδέχεται ερμηνείας / δεν είναι κακό / είναι μοντέρνο / πολύ μοντέρνο / ίσως θα πρέπει κι εμείς να σταματήσουμε λοιπόν να λέμε στα παιδιά για τις πράξεις και τις συνέπειες / δεν μαθαίνουν εξάλλου με αυτόν τον τρόπο τίποτα χρήσιμο /

ΥΓ/ στο μηχανικό σύμπαν του Νεύτωνα η αιτιότητα είναι αδήριτη ανάγκη / στο κβαντικό σύμπαν η πιθανοκρατία αποτυπώνει μια θεμελιώδη αδυναμία στο μικρότατο του σύμπαντος, την αδυναμία πρόβλεψης / προσοχή όμως στις αναλογίες: μεταφέροντας την πιθανοκρατία στο μηχανικό σύμπαν (συγχρονικά) δεν είναι πια σίγουρο για ποιο πράγμα μιλάμε / το οποίο δεν θα ήταν κακό αν δεν είχε συνέπειες… ή όχι;

την καλησπέρα μας

πώς διαχειρίζεσαι την ελευθερία σου; ρώτησε ο Κραπ τον Άγιο / ο Άγιος είπε: ‘δεν είμαι ελεύθερος’ / ακόμη κι όταν δεν σε κοιτάζει κανείς; αντέτεινε ο Κραπ; / ‘το πρόβλημά μου δεν είναι αυτό…  πάντοτε με κοιτάζει κάποιος’ είπε ήρεμα ο Άγιος / άρα δεν είσαι ελεύθερος, είπε ο Κραπ / ‘αυτό σου είπα εξ αρχής’ κούνησε το κεφάλι του ο Άγιος

ας μην προσπαθούμε τόσο πολύ να αλλάξουμε τον κόσμο (πια) /

ας ορθώσουμε έναν αντί-επαναστατικό λόγο: ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε…

η πράξη της κατανόησης μοιάζει απελπιστικά θεωρητική / απόκοσμη πια… η αλλαγή ωστόσο – έστω ότι αυτό θέλει ο καθένας ή η κάθε μια (δεν είναι βέβαιο ότι είναι ζητούμενο) – έρχεται μέσα από την κατανόηση (ρήση / σύνθημα)… η κατανόηση ως επούλωση ενός προπατορικού τραύματος ή πώς θα μπορούσαμε να σταματήσουμε την ενατένιση – να είμαστε θεατές; ας μην βιαστούν οι επαναστάτες: επαναστάσεις δίχως κατανόηση μοιάζουν τυφλές, όπως και κατανόηση δίχως επανά-στάση, μοιάζει κενή…

η εμπειρία της κατανόησης ξεκινάει με την ντροπή / την αμηχανία / την αποστροφή / προτού στραφούμε στην κατανόηση των λόγων της ντροπής / θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι, με μια τέτοια περιγραφή, η κατανόηση μοιάζει με μεταστροφή – μόνον που δεν έχει θεολογικές προϋποθέσεις και προεκτάσεις… το θαύμα ή η μεταστροφή θα πρέπει να αναδυθεί μέσα από την κατανόηση – και όχι την αποκάλυψη… σύμφωνοι: ίσως μοιάζει με αποκάλυψη… αλλά επίπονη – σαν το όργωμα, τη σπορά, τη φροντίδα, τον θερισμό αλλά, κυρίως, τον αναστοχασμό όλων των παραπάνω… φυσικά αυτό είναι ένα κενό δέον πια: καθώς δεν χρειάζεται ούτε όργωμα, ούτε σπορά ή φροντίδα συνήθως… είναι όλα άμεσα διαθέσιμα… δίχως συνέπειες…

ΥΓ. έχουμε (;) πια κατανοήσει (;) τις περίπλοκες ακροβασίες των ορθολογικών δομών της οργάνωσης του συμβολικού ανθρώπινου χώρου… παρόλα αυτά, αυτές επιμένουν και αναπαράγονται, απορροφώντας την ένταση της σύγκρουσης των ατόμων ή και των ομάδων με αυτές… η κριτική έτσι μοιάζει απόκοσμη (η κατανόηση) ή περιορίζεται στη θεωρία… αυτή είναι η αντίφαση (ίσως είναι αντινομία άρα αναγκαία)…

την αισιόδοξη καλημέρα μας

θα σκεφτόσουν ποτέ να αντικαταστήσεις τα θρησκευτικά με την ηθική;

ΥΓ. υπάρχουν στ’ αλήθεια καθολικές αξίες;

(συγγνώμη Μανώλη)

ευγενικό δεν είναι να συμφωνούμε / ευγενικό είναι να ακούμε – τιτίβισε ένα μικρό παιδί στο τιτιβιστίρι της φιλοσοφίας για παιδιά / και η αλήθεια είναι ότι κι εγώ συχνά νιώθω ότι προκειμένου να είμαι ευγενικός θα πρέπει να συμφωνήσω ή έστω σιωπηλά να προσπεράσω (σύμφωνοι: όταν επισκέπτομαι τη γιαγιά μου που είναι πια κοντά στα 90 κατανοώ ότι δεν υπάρχει κοινό έδαφος συνομιλίας / η γιαγιά μου είναι μια φανατική της πίστης / αν και αυτός ο παροπλισμός, όταν ο άλλος απαξιοί κάθε απάντηση στην άποψή σου με γεμίζει με φόβο και ενοχή: σαν να αποσύρονται οι άνθρωποι όταν δεν τους αντιμετωπίζεις – κι αντίστροφα: ο αγώνας, η αντιμετώπιση είναι η προϋπόθεση της αναγνώρισης / δεν μιλώ για επιβολή αλλά για αναγνώριση – ακόμη και της αντίθεσης / μπορείς να χτυπήσεις το χέρι σου στο τραπέζι επικροτώντας μια προσπάθεια ή απλά μπορείς να αποσυρθείς βουβός διότι ίσως πέρασε η ώρα και τα πράγματα πρέπει να εξακολουθήσουν να διαδέχονται το ένα το άλλο – έως ότου η μόνη αλήθεια είναι η διαδοχή πέραν των τριβών) / ζήτημα αισθητικής είναι – κι αυτό υποκρύπτει μείζον ηθικό ζήτημα

ο κύριος Χ είπε: ‘στα πλέον ανεκτικά περιβάλλοντα ανθήσανε οι πλέον φοβισμένοι άνθρωποι και η ελευθερία χάθηκε με τη συγκατάθεσή τους’… ‘αλλά, προφανώς’ συμπλήρωσε ‘στα πλέον ανελεύθερα περιβάλλοντα ανθούν οι ελεύθεροι άνθρωποι’… ‘μόνο όταν δεν τους προλαβαίνουν οι σφαίρες’ έσπευσε να διορθώσει ο κύριος Ε… ‘η συγκατάθεση είναι η πιο τρανή απόδειξη της ελευθερίας’ είπε ο κύριος Γ: ‘συγκατατίθεμαι στην εκχώρηση της ελευθερίας μου’… ‘αμελείτε την ελευθερία στις επιλογές’ μουρμούρισε ο κύριος Κ, ‘αρκούν αυτές’ γέλασε χαιρέκακα ο κύριος Ε, ‘φτάνει να μπορείς να τις πληρώσεις’ συμπλήρωσε εσπευσμένα… ‘ναι, και τώρα είναι η στιγμή ίσως να ρωτήσουμε: Πώς εννοείς εσύ δηλαδή την ελευθερία;’ μίλησε ο κύριος Λ και όλοι σώπασαν… ο κύριος Λ θέλει πάντοτε να έχει τον τελευταίο Λόγο – αλλά μπορεί;

charliehebdo

κάθε μέρα ο κύριος Χ σουλατσάρει στην ανήλιαγη πλευρά της μικρής οδού πλησίον της παιδικής χαράς… κάθε μέρα στις 11:45 ακριβώς / σταματάει, στρέφει το κεφάλι του και με κοιτάζει καθώς περνάω κάθε μέρα από την ανήλιαγη πλευρά της μικρής οδού πλησίον της παιδικής χαράς… κάθε μέρα στις 11:45 ακριβώς… δύο κυρίες που κάθονται στο παγκάκι μπροστά από την εκκλησία περιμένουν και όταν φανούμε στον ορίζοντα ρυθμίζουν τα ρολόγια τους / η μία το ρυθμίζει σύμφωνα με τον κύριο Χ και η άλλη με εμένα / υποθέτω ότι τα ρολόγια τους δείχνουν την ίδια ώρα ή περίπου / εξαρτάται / αν και συνήθως περιμένουν με το κεφάλι σε όρθια θέση και τα χέρια τους σε ετοιμότητα / το ένα σε έκταση και το άλλο σε αναμονή προκειμένου να ρυθμίσει την ώρα / κάθε μέρα / την ίδια ώρα / δεκαπέντε λεπτά προτού σημάνει η καμπάνα της εκκλησίας / δεν είμαι σίγουρος αν και αυτή ρυθμίζει τον κτύπο της σε σχέση με τον κύριο Χ ή με εμένα ή με τις κυρίες / θα έπρεπε / είμαστε συνεπείς και ακριβέστατοι στην ώρα μας

η εξαφάνιση του δημόσιου χώρου δεν είναι μόνο σύμπτωμα της επιθετικής οικονομίας / είναι καθολικό σύμπτωμα των χρήσεών του / ο δημόσιος χώρος προεκτείνεται ως προσάρτημα του ιδιωτικού μας χώρου / κινητές συσκευές / τηλέφωνα / ταμπλέτες / ακουστικά και μουσική / αφανίζοντας αργά ή γρήγορα τον χρόνο / μετατρέποντάς τον σε ενδιάμεσους τερματικούς, αφανίζουμε και τον χώρο που ο χρόνος χρειάζεται προκειμένου να διαμορφώσει και να διαμορφωθεί / θυμάμαι πώς, όταν καιγόταν η πόλη, τον Δεκέμβρη του 08, δεν μπορούσα να ακούσω μουσική στις μετακινήσεις μου / έκτοτε δεν ακούω μουσική / κοιτάζω μόνον τους περαστικούς / και με αποστρέφονται / κι εμένα, είπε ο Άγιος και συνέχισε περπατώντας άσκοπα / σκόπιμα άσκοπα, διόρθωσε ο Κραπ / παράδοξη η αυτό-αναφορά / ας μην αδικήσω όμως: μικρές παρέες στο λιμάνι, με κιθάρα, διεκδικούν τη δημόσια χρήση – δεν είναι ιδιωτικότητα αυτό / ιδιοποίηση είναι – δεν μπορεί, θα έχει κάποια διαφορά

την καλησπέρα μας

ανέκφραστος / ανέκφραστη / αδιαπέραστος ο τοίχος / είναι η απομόνωση – από τους ανθρώπους / περιγράφοντας ένα παιδί που δεν θέλει – κάποτε δεν θα μπορεί – να επιδείξει κανενός είδους συναισθηματική έκφραση ή ενσυναίσθηση / ένα απομονωμένο παιδί / το παράδοξο είναι ότι αυτό το παιδί θα έχει ξεσπάσματα, μια πλημμυρίδα από συναισθήματα που θα το παραλύουν οδηγώντας σε παροξυσμό / κι έπειτα: η πτώση / απομόνωση / αυτό το εκκρεμές θα είναι αυτό το παιδί / όπου η πράξη της συμπόνοιας – το συμπάσχω – θα εκκρεμεί ανάμεσα στην αδιαφορία και την παράφορη ταύτιση / θα έπρεπε να υπάρξει μια εξήγηση – αλλά οι εξηγήσεις αστοχούν συνήθως, εφόσον βασίζονται πάνω σε ένα απλό, στα όρια της παρανόησης, μοντέλο αιτίας και αιτιατού / ποτέ δεν είναι γραμμική η εξήγηση – παρά μόνον σε οριακές περιπτώσεις; / ούτως ή άλλως τον απωθούν οι ερμηνευτικές προσεγγίσεις των ψυχοπαθολόγων / έτσι θα είναι ή θα μοιάζει το παιδί (προτού μπορέσει και φτιάξει μια γλώσσα που να μορφοποιεί το αδιαμόρφωτο της ακοινώνητης κοινωνικότητάς του – συνθήκη ανθρώπινη που θα έλεγε και ο Μανώλης ο Κάντιος / ή την κοινωνική ακοινωνησία της / του) / στις ακρότατες συνέπειές της αυτή η κατάσταση δεν απολήγει σε εγωισμό αλλά στον πλήρη αφανισμό του εγώ / προτού το εγώ ανακάμψει / ως απόλυτη αρχή / προτού το εγώ αποσυρθεί / αυτή είναι η συνθήκη της ζωής της – αλλά δεν θα της ευχόμουν, είπε ο Άγιος / ούτε εγώ, είπε ο Κραπ / αλλά αυτό δεν είμαι όλοι; θα προσθέσει ο Νομάς /

ή πώς το μάτι δεν εμφανίζεται σχεδόν ποτέ στο οπτικό πεδίο μέσα (αλλά αυτή είναι μια κακή αναλογία που θέλει να μιλήσει για τη συνείδηση αδιαφορώντας για την αυτοσυνείδηση)