Archive for the ‘συντακτικά φαινόμενα’ Category

συνηθίζουμε να λέμε στα παιδιά πώς οι πράξεις τους έχουν αντίκτυπο και στους άλλους / άμεσο ή έμμεσο / κι εξηγούμε συνήθως τι συμβαίνει αν ή τι θα συμβεί αν… / ο αντίκτυπος συνήθως είναι πρόσκαιρος / ένα κλάμα / μια παρεξήγηση / μια αψιμαχία / μια απογοήτευση / ένας αποκλεισμός / πρόσκαιρος είπα / δεν είπα μικρός / θα περίμενες πως κι οι ενήλικες είναι σε θέση να το αντιληφθούν αυτό / ότι δηλαδή και οι δικές τους πράξεις έχουν αντίκτυπο / πόσο μάλλον όταν τα μεγέθη και η δύναμη αυξάνει με ιλιγγιώδη ρυθμό / θα περίμενες ότι αυτό επικαλείται την κοινή λογική – που τόσο λοιδορούν οι ορθολογικοί και τόσο κακομεταχειρίζονται οι εμπειρικοί / κι όμως… / δεν ισχύει / φυσικά η άμεση σύνδεση της πράξης με τη συνέπειά της, όπως συμβαίνει στις μικρές ηλικίες, εξαφανίζεται στον κόσμο των ενηλίκων / η συνέπεια μιας πράξης γίνεται σενάριο / κατασκευασμένο γεγονός / ψέμα / αμελητέα ποσότητα / αναγκαίο κακό / παράπλευρη απώλεια / κόστος / έτσι η συνέπεια δεν είναι πια ορατή / σε αυτόν / αυτήν / αυτούς /αυτές που πράττουν / κι έτσι η συνέπεια υποχωρεί (όπως και η σημασία της ευθύνης αλλά και η δυνατότητα ενός αναστοχασμού: διαλύεται η έννοια της αιτιότητας και αντικαθίσταται – όπως απαιτεί εξάλλου και η σύγχρονη επιστήμη – από την πιθανότητα (εκτός κι αν σε πιάσουν επί τω έργω… σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να στοιχειοθετηθεί μια σύνδεση πράξης και συνέπειας / πρόσκαιρα βεβαίως) / έτσι η πράξη, αν και έχει συνέπειες, συνδέεται με ένα σύνολο πιθανών συνεπειών που επιδέχεται ερμηνείας / δεν είναι κακό / είναι μοντέρνο / πολύ μοντέρνο / ίσως θα πρέπει κι εμείς να σταματήσουμε λοιπόν να λέμε στα παιδιά για τις πράξεις και τις συνέπειες / δεν μαθαίνουν εξάλλου με αυτόν τον τρόπο τίποτα χρήσιμο /

ΥΓ/ στο μηχανικό σύμπαν του Νεύτωνα η αιτιότητα είναι αδήριτη ανάγκη / στο κβαντικό σύμπαν η πιθανοκρατία αποτυπώνει μια θεμελιώδη αδυναμία στο μικρότατο του σύμπαντος, την αδυναμία πρόβλεψης / προσοχή όμως στις αναλογίες: μεταφέροντας την πιθανοκρατία στο μηχανικό σύμπαν (συγχρονικά) δεν είναι πια σίγουρο για ποιο πράγμα μιλάμε / το οποίο δεν θα ήταν κακό αν δεν είχε συνέπειες… ή όχι;

την καλησπέρα μας

ανάμεσα στον έλεγχο (εξωτερικός -;- καταναγκασμός) και στα όρια (‘φυσικό’ -;- εμπόδιο / αντίσταση) / και η ελευθερία…

πώς διαχειρίζεσαι την ελευθερία σου; ρώτησε ο Κραπ τον Άγιο / ο Άγιος είπε: ‘δεν είμαι ελεύθερος’ / ακόμη κι όταν δεν σε κοιτάζει κανείς; αντέτεινε ο Κραπ; / ‘το πρόβλημά μου δεν είναι αυτό…  πάντοτε με κοιτάζει κάποιος’ είπε ήρεμα ο Άγιος / άρα δεν είσαι ελεύθερος, είπε ο Κραπ / ‘αυτό σου είπα εξ αρχής’ κούνησε το κεφάλι του ο Άγιος

ο κύριος Χ είπε: ‘στα πλέον ανεκτικά περιβάλλοντα ανθήσανε οι πλέον φοβισμένοι άνθρωποι και η ελευθερία χάθηκε με τη συγκατάθεσή τους’… ‘αλλά, προφανώς’ συμπλήρωσε ‘στα πλέον ανελεύθερα περιβάλλοντα ανθούν οι ελεύθεροι άνθρωποι’… ‘μόνο όταν δεν τους προλαβαίνουν οι σφαίρες’ έσπευσε να διορθώσει ο κύριος Ε… ‘η συγκατάθεση είναι η πιο τρανή απόδειξη της ελευθερίας’ είπε ο κύριος Γ: ‘συγκατατίθεμαι στην εκχώρηση της ελευθερίας μου’… ‘αμελείτε την ελευθερία στις επιλογές’ μουρμούρισε ο κύριος Κ, ‘αρκούν αυτές’ γέλασε χαιρέκακα ο κύριος Ε, ‘φτάνει να μπορείς να τις πληρώσεις’ συμπλήρωσε εσπευσμένα… ‘ναι, και τώρα είναι η στιγμή ίσως να ρωτήσουμε: Πώς εννοείς εσύ δηλαδή την ελευθερία;’ μίλησε ο κύριος Λ και όλοι σώπασαν… ο κύριος Λ θέλει πάντοτε να έχει τον τελευταίο Λόγο – αλλά μπορεί;

η εξέλιξη φαίνεται πως εμπερικλείει μια αρχή προοδευτικής πολυπλοκότητας / θα μπορούσαμε να θεμελιώσουμε την πολυπλοκότητα σε μια εξελικτική διαδικασία ως αφενός εξειδίκευση αφετέρου αλληλεπίδραση – όλα μέσα σε έναν ορισμένο χρονικό ορίζοντα, ένα κριτικό όριο πέρα από το οποίο τα πράγματα καταρρέουν εσωτερικά ή εξωτερικά (παραμορφώνονται και πεθαίνουν) ή πριν από τον οποίο δεν εξελίσσονται πολύπλοκα συστήματα ή ‘συστήματα’ / με αυτή τη λογική θα μπορούσαμε – ισομορφικά – δίπλα στον κοινωνικό δαρβινισμό να προτάξουμε κι έναν εξελικτικό δαρβινισμό με κυρίαρχη έννοια την πολυπλοκότητα προκειμένου να θεμελιώσουμε για ποιον λόγο τα συμβολικά ή φαντασιακά μας συστήματα πρέπει να είναι (ή να μοιάζουν) πολύπλοκα ή για ποιον λόγο θα πρέπει να υποταχθούμε στο αξιακό σύστημα της αγοράς / το ερώτημα που θα πρέπει απλά να σκεφτούμε είναι αν έχουμε ήδη υπερβεί το κριτικό εκείνο όριο και έχουμε παραμορφωθεί ή απλά καταρρεύσει / η εξειδίκευση και η πολυπλοκότητα μοιάζουν όλο και περισσότερο με ένα ένδυμα που συσκοτίζει την κατανόηση / αν δεν κατανοούμε όλα μοιάζουν μαγικά (κάτω από αυτά τα ρούχα υπάρχουν σκελετοί, δομές, εγκαταστάσεις, με έναν λόγο: άνθρωποι)

εναλλακτικά: θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις αναλογίες που χρησιμοποιούμε

ευτυχώς κάποιοι αποφασίζουν / σπουδαίο πράγμα η απόφαση / η απόφαση προδίδει μια σκέψη, έναν συλλογισμό / ευτυχώς / δεν θα το άντεχα διαφορετικά / κι επειδή δεν το αντέχω δεν αποφασίζω / και φυσικά η μη απόφαση είναι κι αυτή απόφαση / ευτυχώς / πλήθος προκαταλήψεων / πλήθος ασαφών εννοιών / πλήθος κακών ορισμών / παρανοήσεων και παρεξηγήσεων / αυτές οι τελευταίες: παρεξηγήσεις / πλήθος / για αυτό και δεν αποφασίζω ποτέ και μη αποφασίζοντας έχω αποφασίσει ότι δεν θα αποφασίζω / έως ότου βρεθώ φυσικά εγκιβωτισμένος σε αποφάσεις / τότε δεν πράττω / ή προσπαθώ να μην μετατοπιστώ από την κίνηση και τη δύναμή της ή απλά αφήνομαι / ευτυχώς κάποιοι πάντα αποφασίζουν / σπουδαίο πράγμα η απόφαση / η απόφαση προδίδει μια συ/σκεψη / έναν συλλογισμό / σαφή / καθάριο / αρκεί μόνον η δυνατότητα αναγωγής και ανάλυσης / δεν χρειάζεται στα αλήθεια ποτέ να διεκπεραιωθεί αυτή / η ανάλυση / αρκεί που γνωρίζω ότι έχω τη δυνατότητα να αναλύσω / βέβαια / σπουδαίο πράγμα η απόφαση, είπε ο Άγιος που αποφάσισε ότι δεν θα έπρεπε να μιλάει τόσο πολύ και για αυτό απλώς έγραψε: η απόφαση

ο φόβος νίκησε τον φόβο / ο φόβος (της διαπόμπευσης) νίκησε τον φόβο (του ρατσισμού) – ταυτολογία ( ο θύτης -του στίγματος – μέσα σε ένα άλλο συγκείμενο έγινε το θύμα – του στίγματος) / αποφασιστική η παρέμβαση της ελληνικής πολιτείας για το θέμα του Ωραιόκαστρου / της πολιτείας που στέκει συνεπής στην υποχρέωσή της να εκπαιδεύσει καθολικά τον πληθυσμό της / μιλούμε βεβαίως για την καθολική εκπαίδευση (Ελλήνων πολιτών) / οι λοιποί – όσοι αναμένουν άσυλο ή απλά εγκλωβίστηκαν εδώ – θα εκπαιδευτούν με τη συνδρομή μη κυβερνητικών οργανισμών, εφόσον είναι εμβολιασμένοι / ο φόβος νίκησε τον φόβο και η ελληνική πολιτεία κατάφερε καίριο πλήγμα στον ρατσισμό (για άλλη μια φορά / ο Μίκυ Ο και τα εμβολιασμένα (κυκλοφορεί) /

την καλησπέρα μας

μια διαστροφική τελετουργία που κατέχει τη σημειολογία του οικείου όταν μετατρέπεται σε τρόμο ή της ασφάλειας σε ανασφάλεια, είπε όταν η γη έγινε επίπεδη ξανά / το κακό ως τελετουργία / πρόσωπα που κυριαρχούν γνωρίζοντας τη σημειολογία της αισθητικής αντιστροφής της ηθικής από οικειότητα σε τρόμο / η γη γίνεται επίπεδη όταν οι ιδέες κυριαρχούν μιμούμενες ανυπόμονες το τυπικό μόνον της ιεροτελεστίας / ένας παπάς γονατισμένος μάρτυρας για τη δική του πίστη και ένας πιστός όρθιος μάρτυρας για τη δική του / νομίζω σωθήκαν και οι δύο, είπε / σημειολογικά μιλώντας / κι αυτά τα πρόσωπα που παίζουν με τα σημεία και τις εικόνες καθημερινά / αυτοί δεν είναι οι ανώνυμοι προσκυνητές ή καλλιτέχνες / είναι κενά κουφάρια μιας ματαιοδοξίας και ενός υπέρτατου εγωισμού που στοχεύει στην απόλυτη σωτηρία του εαυτού τους / εκεί / και στον απόλυτο έλεγχο / εδώ / ποιο συναίσθημα γεννά η διπλή χολή της πίστης και της κυριαρχίας; / τα παρατάω / είπε / η γη είναι επίπεδη (κι ο θεός τόσο μεγάλος όσο τον κάνεις εσύ… ευτυχώς που δεν πιστεύω / αν και θα ήθελες, είπε, παραδέξου το / σωπαίνει  / να το εκλάβω ως κατάφαση;)

ας μην διαφωνήσουμε: δίκαιη ανάπτυξη, ο όρος είναι αντιφατικός… κακόγουστος… αστείος… τραγικός… ωστόσο ο μικρός δημοσιογράφος στο Βήμα της Κυριακής, ως άλλος ταύρος σε υαλοπωλείο, αναθεματίζει τη δικαιοσύνη και εκλιπαρεί για άδικη ανάπτυξη / θέσεις εργασίας / μείωση φορολογίας σε επιχειρήσεις / και μια πληθώρα ακόμη προτάσεων που με τρομάζουν/ στον αντίποδα η άδικη ανάπτυξη / η επιθετική…

μικρέ δημοσιογράφε: αυτό ακριβώς συμβαίνει – αν δεν το έχεις καταλάβει ακόμη… η άδικη ανάπτυξή σου είναι εδώ και είναι εδώ, εδώ και χρόνια…